Źródła i jak je czytamy
Nie wszystkie zdania o Kościele są tego samego rodzaju. Jedno jest przepisem prawa, drugie zdaniem teologa, trzecie zwyczajem, który gdzieś się przyjął. W internecie wyglądają identycznie. Tutaj są rozdzielone i każde ma przypisane źródło.
Kolejność, w jakiej się powołujemy
- 01Pismo ŚwięteMt 28,19 (Biblia Tysiąclecia, wyd. V)
- Zawsze z siglami, przekładem i wydaniem. Ten sam werset brzmi inaczej w Biblii Tysiąclecia, u Paulistów i w Biblii Poznańskiej. Pełnego tekstu nie hostujemy — jest objęty prawem autorskim wydawców.
- 02Prawo powszechne i Magisteriumkan. 874 §1 p. 2 · KKK 1253 · Sacrosanctum Concilium 14
- Kodeks Prawa Kanonicznego, Katechizm, dokumenty soborowe, encykliki i adhortacje. Cytujemy z numerem kanonu albo punktu i podajemy wydanie, z którego korzystamy.
- 03Księgi liturgiczne i ich wprowadzeniaOWMR 118
- Mszał rzymski wraz z Ogólnym wprowadzeniem, lekcjonarz, Liturgia Godzin, obrzędy sakramentów. Cytujemy z oznaczeniem wydania, nie kopiujemy tekstów.
- 04Normy Konferencji Episkopatu PolskiDekret ogólny KEP z 26.11.2019, pkt 5
- Instrukcje, dyrektoria, dekrety i kalendarz liturgiczny dla Polski. Zawsze z tytułem, datą i numerem punktu.
- 05Prawo partykularne diecezjidekret biskupa diecezjalnego z datą · uchwały synodu
- Dokumenty kurii. Podajemy datę sprawdzenia, bo strony kurii zmieniają adresy i usuwają pliki. Kiedy diecezja normy nie publikuje, piszemy to wprost razem z datą.
- 06Zwyczaj parafialny
- Nie jest źródłem prawa i nigdy nie nazywamy go wymogiem. Piszemy „kancelaria może prosić", nie „musisz przynieść".
- 07Opracowania naukoweautor, dzieło, strona
- Teologia i biblistyka jako komentarz, zawsze oznaczony jako opinia z przypisaniem autora — nie jako nauczanie Kościoła.
Co nie jest dla nas źródłem
Portale religijne, blogi, strony parafialne i Wikipedia. Mogą pomóc znaleźć dokument — i często pomagają — ale w tekście stoi dokument, nie portal, który o nim napisał.
Jest jeden wyjątek i oznaczamy go wprost: kiedy dokument watykański albo dokument Konferencji Episkopatu Polski nie jest dostępny u wydawcy, a jest udostępniony w innym serwisie, cytujemy dokument, a przy odsyłaczu piszemy, kto go udostępnia i że wersji u wydawcy nie znaleźliśmy.
Nigdy strona główna instytucji. Odsyłacz prowadzi do konkretnej podstrony z konkretnym dokumentem, żeby dało się sprawdzić dokładnie to zdanie, które cytujemy.
Pułapki, na które sami wpadliśmy
Kody językowe w adresach watykańskich. W archiwum vatican.va końcówka_po oznacza português, nie polski, a strona odpowiada normalnie, więc samo sprawdzenie, czy link działa, niczego nie wyłapie. Stolica Apostolska nie publikuje w archiwum ani Katechizmu, ani Kodeksu Prawa Kanonicznego po polsku (sprawdzone 21 września 2026). Po polsku cytujemy więc wydania zatwierdzone przez Konferencję Episkopatu Polski i zaznaczamy, którą wersję czytaliśmy.
Kurie przenoszą i usuwają pliki. Dlatego przy każdym odesłaniu do dokumentu diecezjalnego stoi data sprawdzenia, a plik archiwizujemy u siebie.
Trzy rodzaje twierdzeń
W tekstach oznaczamy, które zdanie jest którym rodzajem, bo od tego zależy, ile ono waży:
- Nauczanie Kościoła — z dokumentem i numerem.
- Opinia — czyja, gdzie wypowiedziana.
- Zwyczaj i pobożność ludowa — skąd się wzięła i od kiedy.
Kiedy stanowiska realnie się różnią, relacjonujemy je z przypisaniem i nie rozstrzygamy sporu własnym autorytetem. Nie mamy go.