W intencjiModlitwy
Modlitwa do świętego Antoniego — o zgubę i w trudnych chwilach

W tym tekście
Do świętego Antoniego modli się w Polsce większość ludzi w jednej sprawie: coś zginęło. Tekstów jest jednak więcej niż jeden i mają bardzo różną wagę — od średniowiecznego responsorium po rymowankę przekazywaną z ust do ust. Podajemy je wszystkie, z zaznaczeniem, co jest czym.
Teksty modlitw do świętego Antoniego
Trzy teksty, trzy różne ciężary. Zaczynamy od nich, a skąd pochodzą i co znaczy status przy każdym — niżej.
Modlitwa do świętego Antoniego
tekst ludowy
Święty Antoni, wielki nasz Patronie, prosimy cię pokornie, abyś z wysokości swej chwały wejrzał na nas i przyszedł nam z pomocą. Ty pomagasz wszystkim, którzy wzywają twego pośrednictwa i proszą o opiekę. Nie odrzucaj i naszych ufnych próśb, ale wspomagaj nas w naszych troskach i kłopotach.
Twoi czciciele znają twe skuteczne wstawiennictwo w odnalezieniu rzeczy zgubionych, ochronie przed złodziejami, opiece nad podróżującymi, niesieniu ulgi w cierpieniu chorym, biednym i zakłopotanym. Z ufnością błagamy, spraw, abyśmy dzięki twej opiece mieli zawsze silną wiarę, pracowali nad poprawą życia i pomnożeniem łaski uświęcającej.
Polecaj nas Najświętszej Maryi, Matce Bożej, której zawdzięczasz szczególną pomoc w pracy dla zbawienia ludzi. Ty wiesz, jak słabi i nędzni jesteśmy, wiesz najlepiej, jakie zło zewsząd nas otacza i jak bardzo potrzebujemy twej pomocy. Prosimy cię, święty Antoni, abyś nas wspomagał w życiu i kierował ku dobremu Bogu. Wspieraj wszystkich, którzy zwracają się do ciebie w swych potrzebach i troskach. Niech wszyscy odczuwają twoją opiekę i doznają twej pomocy, wielbiąc Boga Ojca i Syna i Ducha Świętego. Amen.
Najczęściej spotykany w polskich parafiach tekst prozą. Strona parafialna nie podaje, skąd go wzięła, i dokumentu zatwierdzającego nie znaleźliśmy — dlatego status „ludowy”.
Brzmienie za: Parafia św. Antoniego Padewskiego w Gdańsku-Brzeźnie, sprawdzone 22 września 2026
Responsorium „Si quaeris miracula” — po polsku
status nieustalonyprzekład wierszowany, tłumacza nie podano
Jeśli pytasz o cuda:
śmierć, błąd, utrapienie,
czart i trud znika,
chorzy biorą uzdrowienie.
Wzburzone morza cichną,
okowy spadają,
zguby się odnajdują,
członki odrastają.
Każdy, kto z wiarą prosi,
co szuka, znachodzi;
poświadczają to wszyscy —
i starzy, i młodzi.
Niebezpieczeństwa pierzchną,
w potrzebach staranie
ma o każdym Antoni:
świadkami padwianie.
Chwała Ojcu i Synowi
i Duchowi Świętemu.
V. Dziwnym uczynił Pan świętego Swojego.
R. Wysłucha mnie Pan, gdy zawołam do Niego.
Módlmy się: Niech uwesela Kościół Twój, o Boże, uroczysta modlitwa świętego Wyznawcy
Antoniego, abyśmy pomocą jego wsparci wiekuistym cieszyć się weselem mogli.
Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Ojcze nasz…, Zdrowaś Maryjo…
V. to wezwanie prowadzącego, R. — odpowiedź wszystkich. Zwrotka zaczynająca się od „Wzburzone morza cichną” jest refrenem — powtarza się po każdej kolejnej. Statusu nie ustaliliśmy, bo nie dotarliśmy do wydania ksiąg franciszkańskich, w którym responsorium stoi; strona parafialna nie podaje tłumacza. Źródło kończy się dawną formą „Zdrowaś Mario”; podajemy brzmienie ujednolicone przez Episkopat w 2020 roku.
Brzmienie za: Parafia św. Michała Archanioła w Lewinie Kłodzkim, sprawdzone 22 września 2026
Responsorium „Si quaeris miracula” — oryginał łaciński
status nieustalonyłacina, tekst średniowieczny
Si quaeris miracula,
Mors, error, calamitas,
Daemon, lepra fugiunt,
Aegri surgunt sani.
Refren: Cedunt mare, vincula:
Membra resque perditas
Petunt et accipiunt
Iuvenes et cani.
Pereunt pericula,
Cessat et necessitas:
Narrent hi, qui sentiunt,
Dicant Paduani.
Gloria Patri et Filio et Spiritui Sancto.
Kantor: Ora pro nobis, beate Antoni,
Wierni: Ut digni efficiamur promissionibus Christi.
Oremus: Ecclesiam tuam, Deus, beati Antonii Confessoris tui commemoratio votiva
laetificet, ut spiritualibus semper muniatur auxiliis et gaudiis perfrui mereatur
aeternis. Per Christum Dominum nostrum. Amen.
Brzmienie za: Bazylika św. Antoniego i klasztor Bernardynów w Radecznicy, sprawdzone 22 września 2026
Dlaczego święty Antoni jest patronem rzeczy zgubionych
Z tradycji, a dokładniej z jednej opowieści. Młody zakonnik zabrał świętemu Antoniemu psałterz z notatkami do kazań i uciekł. W drodze coś go przestraszyło, więc zawrócił i oddał księgę. Od tej historii wziął się zwyczaj proszenia Antoniego o odnalezienie tego, co zginęło, i trwa do dziś.
Traktuj to jako opowieść z tradycji, a nie relację z dokumentu. Powtarza ją wiele stron i broszur, ale żadna nie wskazuje źródła z czasów świętego, w którym by stała.
Czym jest nabożeństwo trzynastu wtorków
To trzynaście kolejnych wtorków modlitwy do świętego Antoniego w jednej intencji. Wiele parafii i klasztorów franciszkańskich odprawia je przed jego wspomnieniem 13 czerwca — stąd liczba trzynaście. Przychodzisz we wtorek na nabożeństwo albo modlisz się w domu, najczęściej jednym z tekstów podanych wyżej.
To zwyczaj, a nie warunek wysłuchania. Opuszczony wtorek niczego nie „psuje” i nie trzeba zaczynać od nowa. Z tym nabożeństwem nie wiąże się też odpust — Wykaz odpustów go nie wymienia.
Skąd pochodzi responsorium „Si quaeris”
To najstarszy z tych tekstów: średniowieczny śpiew z franciszkańskiego oficjum o świętym Antonim. Nazwa to jego pierwsze słowa, „jeśli szukasz cudów”, a tekst wylicza sprawy, w których proszono świętego o pomoc — od choroby po odnalezienie zguby. Najczęściej przypisuje się go Julianowi ze Spiry, autorowi tego oficjum. Bywa też przypisywany świętemu Bonawenturze, ale dla tego przypisania nikt nie podaje dowodu.
Kiedy jest wspomnienie świętego Antoniego
13 czerwca, i jest to wspomnienie obowiązkowe — zarówno w kalendarzu całego Kościoła, jak i w kalendarzu dla diecezji polskich. Który obchód wypada dzisiaj i jakiego jest stopnia, sprawdzisz w kalendarzu na dziś.
| Kalendarz | Zapis | Stopień |
|---|---|---|
| powszechny (1969) | 13 S. Antonii de Padua, presbyteri et Ecclesiae doctoris — Memoria | wspomnienie obowiązkowe |
| diecezje polskie | Św. Antoniego z Padwy, prezbitera i doktora Kościoła | wspomnienie obowiązkowe |
Calendarium Romanum 1969, dział IUNIUS; Konferencja Episkopatu Polski, Calendarium proprium poszczególnych diecezji polskich
Trzeci, najniższy z trzech głównych stopni obchodu w kalendarzu liturgicznym — po uroczystości i święcie. Ten stopień, po łacinie memoria, dzieli się dalej na obowiązkowy i dowolny. Obowiązkowe znaczy, że we mszy tego dnia odprawia się formularz o tym świętym, chyba że wypadnie ważniejszy obchód. Dowolne zostawia wybór kapłanowi.
Od kiedy święty Antoni jest doktorem Kościoła
Od 16 stycznia 1946 roku. Ogłosił go nim Pius XII listem apostolskim, którego pierwsze słowa brzmią Exulta, Lusitania felix — „raduj się, szczęśliwa Luzytanio”, czyli Portugalio, bo tam się urodził.
Sanctum Antonium Patavinum, Confessorem, Ecclesiae Universalis Doctorem constituimus, declaramus — świętego Antoniego Padewskiego, wyznawcę, ustanawiamy i ogłaszamy doktorem Kościoła powszechnego.
List apostolski ogłaszający świętego Antoniego Padewskiego doktorem Kościoła powszechnego · sprawdzono 22 września 2026Data ma znaczenie dla czytania starszych tekstów. Wszystko, co napisano o świętym Antonim przed 1946 rokiem, nie mogło nazywać go doktorem Kościoła. Kalendarz z 1969 roku już go tak tytułuje.
Pytania, które wracają
- Czy trzeba dać ofiarę, żeby modlitwa została wysłuchana?
- Nie ma takiego przepisu i nie znaleźliśmy dokumentu, który by go ustanawiał. Zwyczaj składania ofiary na chleb dla ubogich, zwanej chlebem świętego Antoniego, jest formą jałmużny — nie warunkiem wysłuchania prośby.
- Czy trzeba iść do kościoła pod wezwaniem świętego Antoniego?
- Nie ma takiego wymogu i nie znaleźliśmy dokumentu, który by go stawiał. Miejsce modlitwy nie jest warunkiem niczego poza odpustem, a odpustu związanego ze świętym Antonim w Wykazie nie ma.
- Czy święty Antoni z Padwy to ten sam co święty Antoni Pustelnik?
- Nie. To dwie różne osoby, oddzielone tysiącem lat. Antoni Pustelnik, zwany też Wielkim, żył w Egipcie na przełomie III i IV wieku, a jego wspomnienie przypada 17 stycznia. Antoni z Padwy był trzynastowiecznym franciszkaninem i jego wspomnienie przypada 13 czerwca.
- Czy nabożeństwo trzynastu wtorków trzeba odprawić bez przerwy?
- Nie znaleźliśmy dokumentu, który regulowałby przebieg tej praktyki — ani co do ciągłości, ani co do treści modlitw. To zwyczaj, a zwyczaje różnią się między parafiami i klasztorami.
- Czy można modlić się o rzeczy błahe, na przykład o zgubione klucze?
- Nie ma przepisu, który by dzielił sprawy na dość poważne i zbyt błahe. To pytanie o to, jak rozumiesz modlitwę prośby, a nie o normę — i nie rozstrzygamy go tutaj.
Źródła
- Pius XII, list apostolski „Exulta, Lusitania felix” z 16 stycznia 1946 — ogłoszenie świętego Antoniego doktorem Kościoła (tekst łaciński)otwarto 22 września 2026Tekst łaciński na stronie Stolicy Apostolskiej. Polskiego przekładu tam nie ma.
- Calendarium Romanum, Typis Polyglottis Vaticanis 1969 — dział IUNIUS, 13 czerwcaotwarto 22 września 2026Ogólny kalendarz rzymski promulgowany motu proprio „Mysterii Paschalis” z 14 lutego 1969. Skan udostępniony przez Internet Archive; wydania u wydawcy watykańskiego w wersji cyfrowej nie znaleźliśmy.
- Konferencja Episkopatu Polski, „Calendarium proprium poszczególnych diecezji polskich wraz z notyfikacjami” — sekcja czerwcowaotwarto 22 września 2026Plik PDF na stronie Konferencji Episkopatu Polski. Tekst wydobyliśmy maszynowo; fragment o 13 czerwca odczytał się jednoznacznie.
- Penitencjaria Apostolska, Enchiridion Indulgentiarum (Wykaz odpustów), wydanie czwarteotwarto 22 września 2026Tekst łaciński. Sprawdzaliśmy w nim, czy jest nadanie odpustu związane ze świętym Antonim albo z trzynastoma wtorkami. Nie znaleźliśmy żadnego.
Powołujemy się na dokumenty, nie na portale. Zasadę i pełną hierarchię opisuje stronaŹródła i jak je czytamy.
Co poprawiliśmy
- 26 września 2026W zakończeniu responsorium „Zdrowaś Maryjo” zamiast dawnego „Zdrowaś Mario” — według brzmienia ujednoliconego przez Episkopat w 2020 roku.
- 24 września 2026Tekst przeredagowany pod czytelnika: usunięta sprzeczność (wpis podawał responsorium i jednocześnie pisał, że go nie przytacza), skrócone poszukiwania źródeł anegdoty o psałterzu. Źródła bez zmian.
- 22 września 2026Tekst napisany od nowa pod czystym adresem. Ze starej wersji został temat, nie treść. Dodane źródła pierwotne, status każdego tekstu i ustalenie, że opowieści o psałterzu nie znaleźliśmy w żadnym dostępnym źródle.
Znalazłeś w tym tekście błąd albo nieaktualną normę?Napisz do nas — poprawki opisujemy przy tekście, razem z datą.Dotyczy tekstu: Modlitwa do świętego Antoniego — o zgubę i w trudnych chwilach